Algemene adviezen m.b.t. immunosuppressie

Datum laatste herziening: 18-11-2010

Ciclosporine (Sandimmune/Neoral)

Tacrolimus (Prograft)

Mycofenolaatmofetil (MMF; CellCept):

Myfortic

Sirolimus (Rapamune)

Calcineurin inhibitors (CNI) (Ciclosporine, Tacrolimus)

Bijwerkingen van Ciclosporine

Dosisaanpassingen Ciclosporine

Bijwerkingen van Tacrolimus

Dosisaanpassingen Tacrolimus

Verwante pagina's

Ciclosporine (Sandimmune/Neoral)

Acute GVHD profylaxe en behandeling

Streef naar Ciclosporine dalspiegels tussen 165 en 330 µg/l (LCMSMS methode)

NB: Conversie iv Sandimmune naar orale Neoral = 1 : 2,5
NB: Neoral: 50, 100 mg gelatine capsules en 100 mg/ml orale oplossing (50 ml flesjes)
NB: Indien patiënt braakt binnen 1 uur na intake: dosis herhalen. Cave interacties met Cytochroom P450, dus ook geen grapefruit. Zie interacties Ciclosporine. Bij voorkeur op lege maag in laten nemen. Let op consequente tijden.

Chronische GVHD behandeling

Tacrolimus (Prograft)

Acute GVHD profylaxe en behandeling

Streef naar Tacrolimus dalspiegels tussen 5 en 15 ng/ml (LCMSMS methode).

NB: Indien patiënt braakt binnen 1 uur na intake: dosis herhalen. Geen grapefruit. Cave interacties. Zie interacties Tacrolimus. Bij voorkeur op lege maag laten innemen. Let op consequente tijden.
NB: Conversie iv Prograft naar orale Prograft = 1 : 4
NB: Prograft capsules 0,5, 1 en 5 mg

Chronische GVHD behandeling

Mycofenolaatmofetil (MMF; CellCept):

Dosering 2 keer per dag 15 mg/kg 2 dd. Bij acute GVHD 3 keer per dag (15 mg/kg) doseren voor optimaliseren effect. Maximum dagdosis 3000 mg. Streef naar dalspiegels >1 mg/l. Tabletten van 250 en 500 mg.

Myfortic

Myfortic is enteric coated mycophenolate sodium. Deze formulering geeft minder gastro-intestinale toxiciteit in vergelijking met Mycofenolaatmofetil (MMF; CellCept) en is therapeutisch equivalent. De dosering van Myfortic is 2 keer per dag 16 mg/kg. Maximum dagdosis 2880 mg. Tabletten van 180 en 360 mg.

Sirolimus (Rapamune)

Dosering: oplaaddosis 6 mg, gevolgd door 2 mg dd. Dalspiegels 4-12 ng/ml (LCMSMS methode). Cave trombotische microangiopathie. Tabletten van 1 en 2 mg. Bij gelijktijdig gebruik van calcineurine remmers en Sirolimus dient de Sirolimus tenminste 4 uur na een orale dosis calcineurine remmer gegeven te worden, omdat gelijktijdige inname resulteert in verhoogde Sirolimus spiegels. Bij gelijktijdig gebruik van calcineurine remmers en Sirolimus is de maximale dalspiegel voor Ciclosporine 200 ng/ml (LCMSMS methode) en is de maximale dalspiegel voor Tacrolimus 10 ng/ml. Zie ook Farmaceutisch Kompas voor bijwerkingen en interacties.

Calcineurin inhibitors (CNI) (Ciclosporine, Tacrolimus)

Verlaagde CNI spiegelsVerhoogde CNI spiegels
Cytochroom P-450 inducers:
  • Rifampicine
  • Anticonvulsiva (Fenytoine, Fenobarbital, Carbamazepine)
Cytochroom P-450 remmers:
  • Triazolen (Voriconazol > Itraconazol > Fluconazol)
  • Antibiotica (erythromycine > Clarithromycine > Azithromycine, Doxycycline)
  • Calcium kanaal blockers (Veramamil, Diltiazem, Nicardipine, Nifedipine). NB de interactie met Amlodipine is klinisch niet significant.
NB: Metoclopramide verhoogt de CNI absorptie.

NB: Als tijdens stabiele CNI spiegels Voriconazol gestart wordt, dan kan de dosis CNI ongeveer gehalveerd worden.

NB: Het duurt 72 uur voordat een serumspiegel een adequate afspiegeling is van dosisverandering.

Hoewel renale excretie en metabolisme van CNI verwaarloosbaar is, zijn CNI's nefrotoxisch. Langdurig hoge bloedspiegels na staken van CNI worden gezien bij nierfalen. Aminoglycosides, Lisdiuretica (furosemide) en Amphotericine verhogen de nephrotoxiciteit van CNI's.

De correlatie tussen 'therapeutische' CNI bloedwaarden en het effect op controle van GVHD, preventie van rejectie en bijwerkingen is niet duidelijk. Daarom dient de dosis aangepast te worden bij significante orgaantoxiciteit, ondanks dat de bloed-spiegel therapeutisch kan zijn.

Bijwerkingen van Ciclosporine en Tacrolimus zijn grotendeels overlappend. Bij neurologische bijwerkingen is het – bewezen – zinvol te switchen van Ciclosporine naar Tacrolimus en vice versa.

Bijwerkingen van Ciclosporine

Veelvoorkomend,
geen specifieke therapie
Veelvoorkomend,
behoeft meestal interventie
Zeldzaam,
zonodig interventie
Zeldzaam,
altijd interventie
  • Hypertensie
  • Tremor (matig)
  • Hirsutisme
  • Hyperlipidemie
  • Hypertensie
  • Tremor (ernstig)
  • Hyperkaliemie
  • Hypomagnesiemie
  • Verhoogd creatinine
  • Verhoogd ureum
  • Flushing (iv)
  • Erytheem (iv)
  • Paresthesieen
  • Hemolyse
  • Gingiva hypertrofie
  • Buikpijn
  • Hyperbilirubinemie
  • Verhoogde transaminasen
  • Hyperglykemie
  • Acne
  • Verlaagd bicarbonaat
  • Myositis
  • Visuele stoornissen
  • Encephalopathie
  • Epileptische aanvallen
  • HUS
  • Huid bullae(iv)
  • Gynecomastie

Dosisaanpassingen Ciclosporine

Laboratorium resultaatActie
Elke spiegel met significante klinische toxiciteit en gecontroleerde GVHDStop Ciclosporine. Afhankelijk van klinische beoordeling dosis aanpassing en herstarten
>520 ng/mlAfhankelijk van klinische beoordeling (tijdelijk) stoppen. Vervolg spiegel Ciclosporine en creat.
>360 ng/ml, en serum creatinine < 2,5 x normaalDosis min 25%
120-360 ng/ml en serum creatinine < 2,5 x normaalContinueer dosis
80-360 ng/ml en serum creatinine >2.5 x normaalOnderzoek HUS en andere toxiciteiten

Bijwerkingen van Tacrolimus

Veelvoorkomend,
geen specifieke therapie
Veelvoorkomend,
behoeft meestal interventie
Zeldzaam,
zonodig interventie
Zeldzaam,
altijd interventie
  • Hypertensie
  • Tremor (matig)
  • Hyperlipidemie
  • Hypertensie
  • Tremor (ernstig)
  • Hyperkaliemie
  • Hypomagnesiemie
  • Verhoogd creatinine
  • Verhoogd ureum
  • Anorexie, misselijkheid, braken
  • Diarree
  • Anemie
  • Rugpijn
  • Rash, jeuk
  • Atelectase
  • Insomnia
  • Asthenie
  • Hyperglykemie
  • Hyperbilirubinemie
  • Verhoogde transaminasen
  • Pleura effusie
  • Coma, delirium
  • HUS
  • Dysarthrie
  • Epileptische aanvallen
  • Hallucinaties

Dosisaanpassingen Tacrolimus

Laboratorium resultaatActie
Elke spiegel met significante klinische toxiciteit en gecontroleerde GVHDStop Tacrolimus. Afhankelijk van klinische beoordeling dosis aanpassing en herstarten
>20 ng/mlAfhankelijk van klinische beoordeling (tijdelijk) stoppen. Vervolg spiegel Tacrolimus en creat.
>15 ng/ml, en serum creatinine < 2,5 x normaalDosis min 25%
5-15 ng/ml en serum creatinine < 2,5 x normaalContinueer dosis
5-15 ng/ml en serum creatinine >2.5 x normaalOnderzoek HUS en andere toxiciteiten


VERWANTE PAGINA'S:
- Immunosuppressie bij myeloablatieve conditionering
- Immunosuppressie bij niet-myeloablatieve SCT, FLU/TBI

Printerversie PrinterversieMail deze pagina Mail deze pagina


© UMCG  |   Disclaimer